Мамлекет

Мамлекет – анда жарандардын шайлоо жана кеңеш берүү укугу бар башкаруу. Аны алгачкы болуп Куран Карим үйрөткөн. Мамлекеттик башкарууну Куранга карама-каршы көрсөтүү, атайын болбосо да толугу менен билимсиздиктин белгиси. Ал эми мамлекетти гана жактап, анын башатын көрмөксөн болуу толугу менен кежирлик болуп саналат.

* * *

Пайгамбарыбыз (саллаллаху алейхи ва саллам) өзүн король катары таанытпагандай эле, Анын улуу халифалары да өздөрүн падыша жана султан деп айттырбады. Королдук Исламдын маани-маңызынан алыстоо менен пайда болуп, зулумдукка ортомчу болду.

* * *

Чыныгы акыйкаттык жана адилеттүүлүк түшүнүгүнө таянган мамлекет улуу жана коопсуз башкаруу болуу менен бирге өтө назик система. Анын ушул жагына көңүл бурулбаса, койнунда динсиздик жана анархия өөрчүйт.

* * *

Мамлекет - эркиндиктин энеси жана тарбиячысы сыяктуу. Эркиндикти сүйгөн муундарды ошол багып чоңойтот. Бирок мамлекет бейбаш эркиндик башкаруусу эмес, улуу сапаттардын жана адеп-ахлак эркиндигинин өкүмөтү.

* * *

Мамлекет адамдардын улуу сапаттар менен бийиктешине шарт түзөт. Андан кийин улуу адеп-ахлагы жана сезимдери менен жалгыз калтырат. Андан ары ар бир адам үйүндө, жумушунда эрктүүлүк менен жакшылык жана улуу сапаттардын артынан ээрчийт.

* * *

Рух өзүндөгү эркиндикти каалоо сезиминин күчү менен эч кандай өкүмдарга баш ийгиси келбейт. Ошондуктан, ой жүгүртүү, кыймыл-аракет жана баяндоолоруна коюлган чектөөлөргө каршылык кылат. Мына ушул себептен мамлекетти колдогондор бир жагынан жарандарга кеңири укук жана эркиндик таанып, экинчи жагынан алардын адеп-ахлактуу, улуу сапаттарга ээ, терең ой жүгүртө алган адам болушуна өбөлгө түзүүгө тийиш.

* * *

Дин акыйкаттарын колдоого алуу мамлекет үчүн зарыл маселе. Мына ошондуктан, диний көз караштары себептүү адамдарга акаарат кылуу, аларга жабыр көрсөтүп, каралоо мамлекетке акаарат кылуу болуп саналат.

* * *

Мамлекет - аны толук түшүнгөн адамдарга муктаж. Анын кеңешмелери даанышман жана ойчулдардын кеңешмеси сыяктуу олуттуу, иш-аракеттери кара кылды как жарган сот сыяктуу акыйкатчыл жана адилеттүү болушу керек.

Pin It
  • Created on .
Copyright © 2026 Cascade Trust. Fethullah Gülen's Official Web Site. All Rights Reserved.
fgulen.com is the official source and licensor of the works of the renowned Turkish scholar and intellectual Fethullah Gülen. Operated by Paramus Publishing with permission of Cascade Trust.