Mukaşefe’nin Özellikleri
Mükâşefeye; sırdaş dostlar arasında, birbirlerine karşı açılabildiklerince açılmaları şeklinde bir yaklaşım da söz konusudur ki -Hakk'ın, şe'n-i rububiyetine layık düşmeyen şeylerden münezzehiyeti mahfuz- Hz. Ahmed-i Mahmûd'un bütün bütün nâsutiyeti aşıp makam-ı vâlây-ı: "Allah ona esrâr-ı kelâmını açtı ha açtı" (Necm, 10) payesine ulaşması buna en üst seviyede bir misal teşkil eder.
Mükâşefeye, dostun dosta sır armağan etmesi makamı diyenler de olmuştur ki, Hakk'la sevdikleri arasında sürekli böyle bir sır teâtîsi her zaman söz konusu olagelmiştir. Yani kul, kalbin esrârını, yine kalbin lisanıyla Rabbine fısıldar; Hazreti Allâmü'l-Guyûb da onun kalbinin yamaçlarına maarif lâl ü güherleri yağdırır.. ve kul, marifet ufkuna yükselip de, Rabbini, güzel isimleri ve pak sıfâtlarıyla tanıyıp onların envarına müstağrak olduğu ölçüde, Hz. "Gayb-ı Mutlak" da perde aralayarak onun gönül gözlerine nur hakikatini ifâza buyurup onu ihsan şuurunun zirvelerine ulaştırır.. ve bu noktaya ulaşacağı âna kadar da her salikin lâhut ile münasebeti "min verâi hicab"(perde arkası)dır. O, bu ufka ulaşması yolundaki seyahatinde, gördüğü şeyleri büyük ölçüde sisli-dumanlı bir cam arkasından temâşâ ediyor gibi görür.. ve hiçbir zaman, sıfât ve şuûnun tecellilerine, açık-seçik muttali olamaz. Muttali olduğunu zannettiği şeyler ise sırf bir vehm ü hayaldir.
- tarihinde hazırlandı.