Кудайды сүрөттөө аркылуу билсе болобу?

Алла тууралуу биз бизге үйрөтүлгөндөн башкасын билбейбиз. Акыл бул туурасында эч нерсе айта албайт. Бул маселеде акыл ва­хийди гана ээрчийт. Муну төмөнкүдөй бир мисал менен ачыктоого болот:

Мисалы, биз бир үйдүн ичинде отурабыз. Анан бир убакта каалга кагылды. Чындыгында, бул каалганын эле кагылышы болчу. Бирок, биз менен отурган кээ бир адамдар, кээ бир ойпикирлерди айта баш­ташты: «Эшикти тыкылдаткан баландай киши, түкүндөй киши ж.б.» Биз муну элестетүү дейбиз. Башка бирөөлөр болсо: Мындай маселеде элестетүү туура эмес. Акылдын милдети каалганын кагылышынан анын артында турган бирөөнүн бар экенин тастыктоо, бирок каалга­нын артында турган ким экендиги каалганы каккан адамдын өзүнө гана маалым. Биз муну түшүнүү дейбиз.

Бул мисалды темабызга төмөнкүчө байланыштырсак болот: Биз Алланы жараткан нерселеринен ысымдарына, ысымдарынан сыпат­тарына, сыпаттарынан Затынын чагылышына жогорулап, Аны таа­нууга аракеттенебиз.

Башкача айтканда, жараткан нерселеринде чагылып турган Алла­нын ысымдары жана сыпаттарын көрүү менен ырахаттанабыз. Кээ­де мээримине күбө болуп, кубанабыз, кээде айбат сүрүн көргөндөй коркобуз.

Жогорудан белгилүү болгондой, биз Улуу Жаратуучуну толук таа­ный алабыз деп айта албайбыз. Анын билинишин өзүнө таандык тил менен биз көрүп турган аалам жана кайып ааламынын биригүү че­кити болгон вижданга (жандүйнөгө) калтырабыз. Ырас, Алла ысым­дары менен, сыпаттары менен белгилүү Зат. Азирети Сыддык айт­кандай: Аны таанып-билүү, таанып-билүүгө алсыз экендигиңди ка­был алуу. Же болбосо Пайгамбарыбыздын сөзү катары белгилүү бол­гон бир сөздө айтылгандай: «Сени татыктуу түрдө биле албадык, эй, Маъруф!» дейбиз.

Куран Каримдин Анын ишаракеттерине байланыштуу аныктама­ларында, Аны кыймыларакеттери жана сыпаттары менен бир Маъбу­ду Мутлак деп таанып, баардык кемчиликсиз сыпаттар менен били­

не ала тургандыгына дилибиз менен ишенип, Анын сулуулукта дагы кемчиликсиз экендигине күбө болобуз.

Андай болсо, Жаратуучуга берген убадабызды дагы бир жолу жа­ңылап, мындай дейбиз: Эй, Маъбуду Мутлак! Сени татыктуу түр­дө биле албаганыбыз чындык, бирок бизге күрөө тамырдан да жа­кын болгон жана нормо ааламдагы бул жакындыктын ичинде бүт­күл ааламды китеп барактарындай ачып, жабуудагы улуктугуң, мик­ро аалам менен макро ааламдын ортосундагы байланышты карап, са­га таандык чыгармалар менен Затыңды тааныйбыз.

Pin It
  • Created on .
Copyright © 2026 Cascade Trust. Fethullah Gülen's Official Web Site. All Rights Reserved.
fgulen.com is the official source and licensor of the works of the renowned Turkish scholar and intellectual Fethullah Gülen. Operated by Paramus Publishing with permission of Cascade Trust.